ಭಾಗ_2_ನಾಥಪಂಥದ_ಬಾರಾಪಂಥ್_ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ
ದರ್ಮ_ಸಂರಕ್ಷಕರಾಗಿ_ನಾಗ_ಸಾಧುಗಳು_ಬರುತ್ತಾರೆ
ನಾಗ ಸಾಧುಗಳನ್ನ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲಾ ಪಂಥಗಳೂ ಧರ್ಮದ ಸಂರಕ್ಷರು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕಾರಣ ಅವರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ....
ನಾಥ ಪಂಥದ ಬಾರಾ ಪಂಥ್ ಯಾತ್ರೆ ಬಗ್ಗೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ವಿವರ ಇರುವ ಪುಸ್ತಕ ಇದೇ ಮೊದಲು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ನಾನು ಧನ್ಯ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಆಂತರಿಕ ಲೋಕ ನನಗೆ ತೆರೆದು ಕೊಂಡಿತಾ?....
ಇದು ನಾನು 2027 ರ ಶಿವರಾತ್ರಿ ದಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ನಾಥ ಪಂಥದ ಬಾರಾ ಪಂಥ್ ಯಾತ್ರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳು ನಾಗ ಸಾದುಗಳ ಲೇಖನ ದೀರ್ಘವಾಗಿದುವುದರಿಂದ ಎರೆಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಮೊದಲ ಭಾಗ ಓದಿದ್ದೀರಿ ಈ ಎರಡನೆ ಭಾಗ ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿ.
ನಾಥಪಂಥದ ನಾಸಿಕ್ನಿಂದ ಕದ್ರಿ ತನಕದ ಬಾರಾ ಪಂಥ್ ಯಾತ್ರೆ ಯಲ್ಲಿ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನಾಥಪಂಥದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧಕರಾಗಿ ನೋಡದೆ 'ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಕರು' ಅಥವಾ 'ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಸೈನಿಕರು' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅವರು ನಾಥಪಂಥ ಮತ್ತು ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ (Military Defense).
ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ (ಮೊಘಲರು ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷರ) ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಠ-ಮಂದಿರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಾಥಪಂಥ ಮತ್ತು ದಶನಾಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿರಿಯ ಗುರುಗಳು ಅಖಾಡಾಗಳನ್ನು (ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅವರು ಪ್ರಾಣದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಯುದ್ಧ ರಂಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸುದೀರ್ಘ ಯಾತ್ರೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆ (Protectors of Shobha Yatra).
ನಾಸಿಕ್ನಿಂದ ಕದ್ರಿ ತನಕ ನಡೆಯುವ ಬಾರಾ ಪಂಥ್ ಝುಂಡಿ ಯಾತ್ರೆಯಂತಹ ಸುದೀರ್ಘ ಪಾದಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು.
ಭದ್ರತಾ ಕವಚ:
ಯಾತ್ರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಗುವ ಪವಿತ್ರ 'ಪಾತ್ರ ದೇವತೆ' (ಭವಾನಿ ಮಾತೆ ಮತ್ತು ನವನಾಥರ ಪವಿತ್ರ ಆಯುಧಗಳು) ಹಾಗೂ ನಾಥಪಂಥದ ಧರ್ಮಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಆಪತ್ತು ಬರದಂತೆ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಯಾತ್ರೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಕಾವಲುಗಾರರಂತೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪಾದಯಾತ್ರೆಯು ದಿನದ ಬಿಡಾರವನ್ನು (ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಠ ಅಥವಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ) ತಲುಪಿದಾಗ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳ ವಸತಿ ಶೈಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದಿಲ್ಲ ಅವರು ಮಠದ ಆವರಣದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಜಗಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧೂನಿಯನ್ನು (ಅಗ್ನಿಕುಂಡ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ತಾವು ಹಚ್ಚಿದ ಧೂನಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಸತಿ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ ಆ ಧೂನಿಯ ಶಾಖವೇ ಚಳಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಅವರ ತೀವ್ರ ಹಠಯೋಗ ಸಾಧನೆ, ಭಸ್ಮ ಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ದಿಗಂಬರತ್ವದ (ಲಂಗೋಟಿ ಧರಿಸುವಿಕೆ) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅವರು ಇತರರಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ (ಅಖಾಡಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ) ಮಲಗಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಆಹಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಾಧುಗಳೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಲಗುವ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧೂನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಡಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಿಡಾರ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ.
ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಅಖಾಡಾದಲ್ಲಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ಅಶಿಸ್ತು ಎಸಗಿದರೆ ಅವರಿಗೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಖಾಡಾದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುರು ಆಜ್ಞೆಗೆ ತಲೆಬಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಬಾರಾ ಪಂಥ್ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಅಖಾಡಾದ ಹಿರಿಯ ಸಾಧುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ 'ಪಂಚಾಯತ್' (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನ್ಯಾಯಪೀಠ) ಇರುತ್ತದೆ.
ತಪ್ಪಿನ ತೀವ್ರತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ
ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಕೋಪ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಮಡಿಯ ನಿಯಮ ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಖಡೇಶ್ವರಿ ಸೇವೆ:
ಶಿಕ್ಷೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಧುವು ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಲಗುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೂರುವಂತಿಲ್ಲನಿಂತುಕೊಂಡೇ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಂತಲ್ಲೇ ವಿಶ್ರಮಿಸಬೇಕು.
ಧೂನಿಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಬೂದಿ ಹೊರುವುದು:
ದಿನವಿಡೀ ಧೂನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸೌದೆ ತರುವುದು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಮಠ ಅಥವಾ ಬಿಡಾರದ ಆವರಣವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಶ್ರಮದಾನ.
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಪವಾಸ:
ಕೇವಲ ನೀರು ಅಥವಾ ಭಸ್ಮದ ತೀರ್ಥ ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿ ಕಠಿಣ ವ್ರತವಿರಲು ಹಿರಿಯರು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜುಲ್ಮಾನೆ ಅಥವಾ ದಂಡ (Monetary/Material Fine)
ಯಾತ್ರೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಹ-ಸಾಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಜಗಳವಾಡಿದರೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಡೀ ತಂಡದ ಸಾಧುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಅಖಾಡಾದವರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ 'ಭಂಡಾರ' (ವಿಶೇಷ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ/ಸಿಹಿ ಊಟ) ಕೊಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
'ಭೇಕ್' ಅಥವಾ ಅಖಾಡಾದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕಾರ.
ಇದು ನಾಗಾಸಾಧುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಹಾಗೂ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ,ಗುರುದ್ರೋಹ, ಕಳ್ಳತನ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಅಪಚಾರ ಅಥವಾ ಮದ್ಯ-ಮಾಂಸ ಸೇವನೆಯಂತಹ ಮಹಾಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಅಖಾಡಾದ ಪಂಚರು ಈ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಾಗಾ ಪದವಿ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು: ಆ ಸಾಧುವನ್ನು ನಾಗಾ ಸನ್ಯಾಸಿತ್ವದಿಂದಲೇ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚೂಟಿಕಾ ಕತ್ತರಿಸುವುದು (ಕುಡುಮಿ ತೆಗೆಯುವುದು): ದೀಕ್ಷೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಪವಿತ್ರ ಶಿಕಾವನ್ನು (ಕುಡುಮಿ) ಕತ್ತರಿಸಿ, ಜಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಿಂಡಪ್ರದಾನದ ರದ್ದತಿ: ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯುವಾಗ ತಮಗೆ ತಾವೇ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನ (ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಶ್ರಾದ್ಧ) ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಂಸಾರ ತ್ಯಜಿಸಿರುತ್ತಾರೆ,ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಅವರನ್ನು ಮೃತದೇಹದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಖಾಡಾದಿಂದ ಹೊರದಬ್ಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆ ಬಳಿಕ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಕುಂಭಮೇಳ ಅಥವಾ ಝುಂಡಿ ಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಝುಂಡಿ ಯಾತ್ರೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಯಾವುದೇ ನಾಗಾಸಾಧು ಅಶಿಸ್ತು ತೋರಿದರೆ ಯಾತ್ರೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ 'ರಾಜಾ ಮಹಾರಾಜ್' ಮತ್ತು ಝುಂಡಿ ಮಹಂತರು ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತಂಡದಿಂದ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಆ ಸಾಧುವು ಝುಂಡಿಯ ಧ್ವಜ ಅಥವಾ ಪಾತ್ರ ದೇವತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಧುಗಳ ಬಿಡಾರದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ನಾಥಪಂಥದ ಮತ್ತು ಅಖಾಡಾಗಳ ಇಂತಹ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆಂತರಿಕ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ, ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲೂ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ನಾಥಪಂಥದ ಝುಂಡಿ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಥಪಂಥದ ಇತರ ಸಾಧುಗಳ (ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕನ್ಫಟಾ ಯೋಗಿಗಳು/ದರ್ಶನಿ ಸಾಧುಗಳು) ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಮನ್ವಯತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶೈಲಿಯ ಸಾಧಕರಾಗಿದ್ದರೂ ಯಾತ್ರೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಗಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಒಂದೇ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಗುರು ಪರಂಪರೆ ಇವರ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇಬ್ಬರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದು.
ನಾಥ ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಇಬ್ಬರೂ ಶಿವನನ್ನು (ಆದಿನಾಥ) ಪರಮ ಗುರು ಎಂದು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಾಥಪಂಥದ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ ಶ್ರೀ ಗುರು ಗೋರಖನಾಥರನ್ನು ನಾಗಾಸಾಧುಗಳೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೇರು ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರ ನಡುವೆ ಸದ್ಧರ್ಮದ ಸಹೋದರತ್ವ (ಭ್ರಾತೃತ್ವ) ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು 'ಆದೇಶ್' ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಯಾತ್ರೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಾಧುಗಳು ಎದುರಾದಾಗ "ಆದೇಶ್... ಆದೇಶ್..." ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನಾಥ ಯೋಗಿಗಳು ನಾಗಾಸಾಧುಗಳ ತೀವ್ರ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಠಯೋಗವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಕದ್ರಿ ಮಠದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಯಾತ್ರೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ 'ರಾಜಾ ಮಹಾರಾಜ್' ಅವರ ಗುರು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯ ವಿಭಜನೆ
ಯಾತ್ರೆಯು ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗಲು ಇವರ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯ ವಿಭಜನೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಯಾತ್ರೆಯ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಮುಂಚೂಣಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರು ಯಾತ್ರೆಯ 'ಸೈನಿಕರಂತೆ' ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪವಿತ್ರ 'ಪಾತ್ರ ದೇವತೆ'ಯ ಪೂಜೆ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಧೂನಿ ಆರಾಧನೆ, ಭಂಡಾರ (ಅಡುಗೆ) ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕದ್ರಿ ಮಠದ ನಾಥ ಯೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಆಹಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇವರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದಭಾವವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಾತ್ರೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಸಾತ್ವಿಕ ಭೋಜನವನ್ನೇ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗುರು ನೈವೇದ್ಯದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಅವರ ನಡುವಿನ ಆಂತರಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಡೀ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ "ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಅವಧೂತ್ ಯೋಗಿ ಮಹಾಸಭಾ ಭೇಕ್ ಬಾರಾ ಪಂಥ್" ನಲ್ಲಿ ನಾಥಪಂಥದ 12 ಉಪ-ಪಂಗಡಗಳ (ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಗಾ ಅಖಾಡಾಗಳೂ ಸೇರಿವೆ) ಹಿರಿಯ ಮಹಂತರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯು ಯಾವುದೇ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಂಚಾಯತ್ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸುವುದರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಯಾತ್ರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಥ ಯೋಗಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಕದ್ರಿ ಮಠದ ತನಕ ಸಾಗಿಬರುತ್ತಾರೆ.
ನಾಥಪಂಥದ ಝುಂಡಿ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (ಬಾರಾ ಪಂಥ್ ಯಾತ್ರೆ) ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಂದ ಬರುವ 'ಕಾಣಿಕೆ' (ದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ದಾನ) ಯನ್ನು ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಥಪಂಥದ ಇತರ ಸಾಧುಗಳಿಗೆ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ವಿತರಣಾ ಪದ್ಧತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾಣಿಕೆ
ಯಾತ್ರೆಯು ಸಾಗುವ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಥವಾ ಬಿಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಧುಗಳ ತಪಸ್ಸು, ಹಠಯೋಗ ಅಥವಾ ದಿಗಂಬರತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅವರ ಕೈಗೆ ಕಾಣಿಕೆ (ಹಣ, ಹಣ್ಣು, ವಸ್ತ್ರ) ನೀಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಆಯಾ ಸಾಧುಗಳೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳಿಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕನ್ಫಟಾ ಯೋಗಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ತಪಸ್ವಿಗಳಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಭಕ್ತರು ನೇರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಾಗಾಸಾಧುಗಳ ತೀವ್ರ ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಭಕ್ತರು ದಾರಿಬದಿಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಯಾತ್ರೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕಾಣಿಕೆ
ಸಾರ್ವಜನಿಕರು, ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಇಡೀ ಯಾತ್ರೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ಬೃಹತ್ ಕಾಣಿಕೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಯಾತ್ರೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಂಡಾರಕ್ಕೆ (ಖಜಾನೆಗೆ) ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಈ ಹಣವನ್ನು ಸಾಧುಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚುವ ಬದಲು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನೂರಾರು ಸಾಧುಗಳಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯ ಬೇಕಾಗುವ ರೊಟ್ಟಿ, ದಾಲ್, ತರಕಾರಿ, ಹಾಲಿನ ಬೃಹತ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭಂಡಾರದಿಂದಲೇ ಭರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ: ಯಾತ್ರೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ವಾಹನಗಳ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸಾಧುಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
'ಜಮಾತ್' ಮತ್ತು ಅಖಾಡಾಗಳ ಪಾಲು ಯಾತ್ರೆಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕದ್ರಿ ಮಠದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧುಗಳ ಪಂಗಡಗಳ (ಬಾರಾ ಪಂಥ್ - 12 ಪಂಗಡಗಳು) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಣವನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಸಾಧುವಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚುವ ಬದಲಿಗೆ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರುವ ಆಯಾ 'ಅಖಾಡಾ' (ನಾಗಾಸಾಧುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ) ಮತ್ತು ನಾಥಪಂಥದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪ-ಪಂಗಡಗಳ 'ಜಮಾತ್' (ತಂಡ) ಗಳಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಎಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಯಾ ಅಖಾಡಾಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು (ಮಹಂತರು) ಆ ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಖಾಡಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಧೂನಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಕದ್ರಿ ಮಠದ 'ರಾಜಾ' ಅವರ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ
ಕಾಣಿಕೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ನೂತನ ಪೀಠಾಧೀಪತಿಗಳಾದ 'ರಾಜಾ ಮಹಾರಾಜ್' ಅವರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಮಠದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ನಿಧಿಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತದನಂತರ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಯಾತ್ರೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಹಿರಿಯ ನಾಗಾಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಗೌರವಧನ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಪಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಣಿಕೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಯಾ ಸಾಧುಗಳ ತಪಸ್ಸಿನ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಮೇಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದ ಕಾಣಿಕೆಯು ಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗದೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಯಾತ್ರೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಖಾಡಾಗಳ ನಿಧಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
#naga #sadhu #barapanth
#mangalore #kadri #jogimutt #halawari #nasik #trayambakesha
Comments
Post a Comment