4107. ಸಾಳ್ವರಾಣಿ_ಚೆನ್ನಬೈರಾದೇವಿ_ಸೋಲಿಸಿಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ_ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ_ವಿಜಯ_ಸ್ಥಂಭvictorypillar

ಸಾಳ್ವರಾಣಿ_ಚೆನ್ನಬೈರಾದೇವಿ_ಸೋಲಿಸಿ

ಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ_ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ_ವಿಜಯ_ಸ್ಥಂಭ

victorypillar 

   ಕೆಳದಿ ರಾಜ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕರು ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನ ಬೈರಾದೇವಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಗೆದ್ದು ವಿಜಯ ಸ್ಥಂಭ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ದೂರದ ಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ...

​"ಸಾಳ್ವ ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ರಾಜ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿಯ ಸೇನಾ ಬಲಮಂ ತರಿದು...

 ಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಸ್ಥಂಭ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾ...

  ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾವ್ಯವಾದ 'ಕೆಳದಿನ್ರಪವಿಜಯ' ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥ 'ಶಿವತತ್ತ್ವ ರತ್ನಾಕರದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕರು ಹಾನಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಹಾನಗಲ್ಲಿನ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭವು ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳದಿಯ ವೈಭವ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿನ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

   ಕೆಳದಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆ ಹಿರಿಯ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕರು(ಕ್ರಿ.ಶ. 1586 – 1629) ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಪೂರ್ಣ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ.

​ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿಯ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು 1606 ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ವಿಜಯದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಾನಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಜಯಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

   ​ಹಾನಗಲ್ (ಇಂದಿನ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ) ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಳದಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರ ಗಡಿಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.

  ​ಕರಾವಳಿಯನ್ನು (ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆ, ಭಟ್ಕಳ, ಹೊನ್ನಾವರ) ಗೆದ್ದು ಕೆಳದಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನಿಂದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸಾರಲು ಕೆಳದಿ ಅರಸರಿಗೆ ಹಾನಗಲ್ ಸೂಕ್ತ ಜಾಗವಾಗಿತ್ತು.

​ ಈ ಸ್ತಂಭವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರಾಣಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾರದೆ, ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಕೆನರಾ) ಕರಾವಳಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ "ಮೆಣಸಿನ ವ್ಯಾಪಾರ"  ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದರ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.

 

  ಹಾನಗಲ್ಲಿನ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭವು ಕರಾವಳಿಯ ಜೈನ ಆಡಳಿತ (ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆ) ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡು, ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಮಲೆನಾಡಿನವರೆಗೆ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಬಲವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದುದರ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ.

 ಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಕೆಳದಿ ಹಿರಿಯ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕರ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಾಲುಗಳು ಹಳೇಗನ್ನಡ/ನಡುಗನ್ನಡದ ಕಂದಪದ್ಯ ಮತ್ತು ಗದ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ.

  ​ಈ ಶಾಸನಗಳ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಳದಿನೃಪವಿಜಯ ಮತ್ತು ಶಿವತತ್ತ್ವ ರತ್ನಾಕರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಜಯಸ್ತಂಭದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಲುಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಹಾಗೂ ರೂಪ ಇಲ್ಲಿದೆ.

​ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಸಾರುವ ಸಾಲುಗಳು

​ಶಾಸನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಶಿವ/ವೀರಭದ್ರನ ಸ್ತುತಿ ಇದ್ದು ನಂತರ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕರ ಬಿರುದುಗಳು ಮತ್ತು ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ಮೇಲಿನ ಜಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

​"ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾ ಮಂಡಲೇಶ್ವರಂ ಶ್ರೀ ವೀರಪ್ರತಾಪ ಕೆಳದಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಅಯ್ಯನವರು..."

​"ಸಾಳ್ವ ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ರಾಜ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿಯ ಸೇನಾ ಬಲಮಂ ತರಿದು...

 ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ದುರ್ಗಮಂ ಸಾಧಿಸಿ, ಕರಾವಳಿಯ ಸಕಲ ಬಂದರಂಗಳಂ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೊಲಿಸಿಕೊಂಡು..."

​  ಜಯಸ್ತಂಭ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಸಾಲುಗಳು

​ಹಾನಗಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಜಯದ ಕುರುಹಾಗಿ ಸ್ತಂಭ ನೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಶಾಸನವು ಹೀಗೆ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ.

 ​"ಧರಣಿ ಮಂಡಲದೊಳ್ ಮಂಡಲಿಕರ ಗೆಲ್ದು, ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂ ಕೈಕೊಂಡು, ಧರ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಾನಗಲ್ಲಿನ ದುರ್ಗದೊಳ್ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭಮಂ ನೆಗಹಿದನು..."

 ​#ಭಾವಾರ್ಥ

 "ಪೃಥ್ವಿಯ ಸಣ್ಣ ಸಾಮಂತರನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಧರ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಹಾನಗಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆಯ ಬಳಿ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು."

​  ಶಾಸನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು

​ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ, 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ (ವಿಜಯನಗರದ ನಂತರದ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲದ ಲಿಪಿ).

​ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ, ಕರಾವಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ಭಟ್ಕಳ, ಹೊನ್ನಾವರ ಮತ್ತು ಮಿರ್ಜಾನ್ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೆಳದಿಯ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕರನ್ನು "ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಾಧಿಪತಿ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುವ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಕೆಳದಿ ಅರಸರ #ವಿಕ್ಟರಿ_ಪಿಲ್ಲರ್_ಬಿ_ಎಲ್_ರೈಸ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ (B. Lewis Rice) ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಕರ್ನಾಟಿಕ' (Epigraphia Carnatica) ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 'ಮೈಸೂರು ಅಂಡ್ ಕೂರ್ಗ್ ಫ್ರಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ಸ್' (Mysore and Coorg from Inscriptions) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹಾನಗಲ್ಲಿನ ಕೆಳದಿ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭ ಹಾಗೂ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

  ​ರೈಸ್ ಅವರ 'ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಕರ್ನಾಟಿಕ' ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿನ ದಾಖಲೆ

​ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದ ಸಂಪುಟಗಳು (Vol. VII ಮತ್ತು VIII).

  ರೈಸ್ ಅವರು ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ನೂರಾರು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು.

  ​ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 1606 ರ ಅವಧಿಯ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ ಕೆಳದಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ (ಹಾನಗಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ) ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

  ​ರೈಸ್ ಅವರ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ "ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು (ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿ ಆ ವಿಜಯದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಯಸ್ತಂಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು" ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

​  'ಮೈಸೂರು ಅಂಡ್ ಕೂರ್ಗ್ ಫ್ರಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ಸ್' ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿನ ವಿವರಣೆ

​ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಅವರು 1909 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕೆಳದಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಕಸನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಹಾನಗಲ್ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 ​ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಭಟ್ಕಳ, ಹೊನ್ನಾವರ ಮತ್ತು ಮಿರ್ಜಾನ್ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಕೆಳದಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಾನಗಲ್‌ನ ಜಯಸ್ತಂಭದ ಘೋಷಣೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

​ ಹಾನಗಲ್ ಕೆಳದಿಯ ಉತ್ತರ ಗಡಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರ ದಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ಜಯವನ್ನು ಸಾರಲು ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಹಾನಗಲ್ ಕೋಟೆಯ ಬಳಿ ಈ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭವನ್ನು  ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು ರೈಸ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

  ​ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಅವರ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರ ದಾಖಲಾದ ಕೃತಿ Epigraphia Carnatica ಹಾಗೂ Mysore and Coorg from Inscriptions

ಘಟನೆಯ ವರ್ಷಕ್ರಿ.ಶ. 1606

ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ಸಾಳ್ವ/ಜೈನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಮೇಲಿನ ಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ.

 ಸ್ತಂಭದ ಸ್ವರೂಪ ರೈಸ್ ಅವರ ಕೆಟಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು "Victory Pillar commemorating the defeat of Gersoppa and acquisition of Kanara ports" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

  ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್ ಅವರ ಈ ಅಧಿಕೃತ ಪುರಾತತ್ವ ದಾಖಲೆಗಳು ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಿ. ಎಂ. ಮೋರೇಸ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಸೂರ್ಯನಾಥ ಕಾಮತ್) ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಭೈರಾದೇವಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪುನಾರಚಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನೆರವಾದವು.

#ವಿಜಯ_ಸ್ಥಂಭ_ಇರುವ_ಸ್ಥಳ_ಮಾಹಿತಿ

 ಹಾನಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಜಯ ಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಶಾಸನವು ಪುರಾತನ ಶ್ರೀ ತಾರಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಾನಗಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಕೋಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

 ​ಅದರ ನಿಖರ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ತಲುಪುವ ವಿವರ 

​ತಾರಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ (ಧರ್ಮಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಬಳಿ), ಹಾನಗಲ್, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ.

​

  ದೇವಾಲಯದ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಮುಖಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಅಂಗಳದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಶಾಸನಗಳು ಹಾಗೂ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ – ASI ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ) ಈ ಶಾಸನ ಪಟಲ/ಸ್ತಂಭದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

​ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹಾನಗಲ್ ಸುಮಾರು 35 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

 

 ಹಾವೇರಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹಾನಗಲ್ಲಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಬಸ್ಸುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.

  ​ ಶಿರಸಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 60 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 75 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

  ​ಹಾನಗಲ್ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ತಾರಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 1-2 ಕಿ.ಮೀ ಅಂತರವಿದ್ದು ಆಟೋ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಹನಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು.

​ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಲಹೆ ದೇವಾಲಯವು ASI (ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ) ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8:00 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 8:00 ರವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.

#victorypillar #hanagal #tarakeshwaratemple #gerusoppe #chennabyradevi #keladi #venkatappanayak