Arun Prasad Hombuja Residency

 ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪದ ಒಳಗೆ ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನವನ್ನು ಅಥವಾ ನಿಶಿದಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಡುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವಿರುತ್ತದೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಂಟಪದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪೀಠವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.    ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವಾಗ ಅಥವಾ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವಾಗ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ​  ಹಿಂಭಾಗದ ಗೋಡೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ​ಮಂಟಪವು ಒಂದು ಕಡೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹಿಂಭಾಗದ ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡುವಂತೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ​  ​ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡ ಮುನಿಗಳ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಚರಣ ಕಮಲಗಳನ್ನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.    ಈ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೀಠದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.   ​ಶಾಸನವನ್ನು ಇಡುವ ದಿಕ್ಕಿಗೂ  ಮಹತ್ವವಿದೆ,​ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರ...

ಭಾಗ_5_ನಿಶಿಧಿ_ಮಂಟಪದ_ಹೊರ_ಮೇಲ್ಚಾವಣೆ_ಮತ್ತು #ಒಳ_ಮೇಲ್ಚಾವಣೆಗಳ_ಕೆತ್ತನೆ_ಈ_ರೀತಿ_ಇರುತ್ತದೆ.   ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಅಥವಾ ಶ್ರಾವಕರು ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಅಂದರೆ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಕೈಗೊಂಡ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 'ನಿಶಿದಿ' ಅಥವಾ 'ನಿಶಿಧಿ' ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.   ಇವುಗಳ ಒಳಭಾಗದ (ಗಭ೯ಗುಡಿ )ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಕಮಲದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.  ಇಡೀ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಕಣಶಿಲೆ  ಅಥವಾ ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ  ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಇಂಟರ್‌ಲಾಕಿಂಗ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.   ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆಲ್ಲಾ ಆಳವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಭವ್ಯವಾದ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ   ನಿಶಿಧಿ ಮಂಟಪದ ಹೊರ ಆವರಣದ ಮೇಲ್ಚಾವಣೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ.      ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೈನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.   ಚಾವಣಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಅರಳಿದ ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.   ಕಮಲದ ಸುತ್ತಲೂ ಎಂಟು ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ಕೋನಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ  ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ರ...

ಭಾಗ_4_ಜೈನ_ಸಮಾದಿ_ಮಂದಿರ_ಸಿದ್ದಪ್ಪನ_ಗುಡಿ_ಆಗಿ_ಪರಿವರ್ತನೆ_ಆಗಿದ್ದು_ಸುಲಭವಾಗಿ_ಕಂಡು_ಹಿಡಿಯಬಹುದು.   ಜೈನ ಸಮಾದಿ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ಆಗಿರವುದು ಹೇಗೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದು ?...  ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ಮಂಟಪದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ಕಂಬಗಳು ಕಂಡುಬರಬಹುದು.   ​ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಯಾವುದೇ ಕಂಬಗಳಿಲ್ಲದ ಮುಚ್ಚಿದ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೋಣೆಯಾಗಿರಬೇಕು ಆದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಮಂಟಪದ ಕಲ್ಲು/ಕಂಬಗಳು ಇದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ​ ಜೈನ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪವನ್ನು ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಅಥವ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಗುಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿರುವುದು ​ಹಿಂದಿನ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಜಾಗವು ಮೂಲತಃ ಜೈನ ಮುನಿಗಳ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪ (ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ತೆರೆದ ಮಂಟಪ) ಆಗಿದ್ದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ಮಂಟಪದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.   ​ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಎಂದರೆ ಮೂಲ ಮಂಟಪದ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಾಗಿಲು ಇಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.    ಆಗ ಮೂಲ ಮಂಟಪದ ಕಂಬಗಳು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗಿನ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶಿವಲಿಂಗದ ಸುತ್ತಲೂ ...