Skip to main content

4077.ಭಾಗ_6_ನಿಶಿದಿ_ಮಂಟಪದ_ಒಳಗೆ_ಪೀಠದ_ಮೇಲೆ_ನಿಶಿದಿ_ಶಾಸನ


 ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪದ ಒಳಗೆ ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನವನ್ನು ಅಥವಾ ನಿಶಿದಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಡುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವಿರುತ್ತದೆ. 

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಂಟಪದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪೀಠವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

  ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವಾಗ ಅಥವಾ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವಾಗ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

​  ಹಿಂಭಾಗದ ಗೋಡೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ
​ಮಂಟಪವು ಒಂದು ಕಡೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹಿಂಭಾಗದ ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡುವಂತೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

​  ​ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡ ಮುನಿಗಳ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಚರಣ ಕಮಲಗಳನ್ನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

  ಈ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೀಠದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

  ​ಶಾಸನವನ್ನು ಇಡುವ ದಿಕ್ಕಿಗೂ  ಮಹತ್ವವಿದೆ,​ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಕುಳಿತು ದೇಹ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಇಡುವ ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನವನ್ನು ಕೂಡ ಭಕ್ತರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಟಪದ ಒಳಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

 ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನವಿರುವ ಮಂಟಪಗಳ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ಅಳತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಇವುಗಳ ಗಾತ್ರವು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಲ, ರಾಜಾಶ್ರಯ, ಮತ್ತು ಯಾರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ,ಸಾಮಾನ್ಯ ಶ್ರಾವಕರೋ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮುನಿಗಳು/ರಾಜರೋ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

  ​ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪಗಳ ಅಳತೆಯ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

​  ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮಂಟಪಗಳು
​ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಸಣ್ಣ ಮಂಟಪಗಳ ಸರಾಸರಿ ಅಳತೆ ​ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಸುಮಾರು 6 ಅಡಿಯಿಂದ 10 ಅಡಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಅಗಲ ಇರುತ್ತದೆ.

  ​ಇವು ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲಿ  ಇರುವುದರಿಂದ 6X6 ಅಡಿ, 8X8 ಅಡಿ ಅಥವಾ 10×10 ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

 ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಕುಳಿತು ದ್ಯಾನ ಮಾಡಬಹುದಾದಷ್ಟು ಜಾಗ ಇದರ ಒಳಗಿರುತ್ತದೆ.

​  ಸಣ್ಣ ಛತ್ರಿ ಶೈಲಿಯ ಮಂಟಪಗಳು ​ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕೇವಲ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.

​ ಸುಮಾರು 4x4  ಅಡಿ  ಇವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಛತ್ರಿಯಂತೆ  ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

​  ಬೃಹತ್ ಅಥವಾ ರಾಜವಂಶದ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪಗಳು
​ಹೊಯ್ಸಳ, ಗಂಗ ಅಥವಾ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ಗುರುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಸವಣಪ್ಪನ ಗವಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಬಸದಿಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ನೆನಪಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಮಂಟಪಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ.

  ಇವು 12x12 ಅಡಿಯಿಂದ 15x15 ಅಡಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ.

 ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಬಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಇವು ಸಣ್ಣ ಬಸದಿಯ (ಗುಡಿಯ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

​  ಶೇಕಡಾ 80ರಷ್ಟು ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪಗಳು 8x 8 ಅಡಿ ಸುತ್ತಳತೆಯ ಚೌಕಾಕಾರದ ರಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಒಳಗಿರುವ ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ

#ನಾಳೆ_ಭಾಗ_7_ನಿಶಿದಿ_ಮಂಟಪದ_ಎತ್ತರ

 #jainism #chennabyradevi #nishidimantapa #nishidishasana #siddeshwaratemple #genasinakuni #avinahalli #ikkeri #gerusoppe #keladi
Labels:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

# ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ದ ಆಸ್ತಿತ್ವದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಿಥ್ಯೆ#

  # ಕಾಳಿ೦ಗ ಸಪ೯ದಲ್ಲಿ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ ಅಂತ ಇದೇ ಅನ್ನುವ ಯಾರು ನೋಡದ ಸಪ೯ದ ಅಸ್ತಿತ್ವ#    ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಕಾಳಿ೦ಗ ಸಪ೯ದ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ ಇದೆ ಅನ್ನುವ ಮಾತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ರೀತಿಯ ಹಾವು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋದನೆ ಮಾಡುವವರು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು, ಹಾವು ಹಿಡಿಯುವವರು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರಾದರು, ಈ ವದಂತಿ ಹೇಗೆ ಹರಡಿದೆ?.    ಇದು ಒಂದು ಊರು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲ ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರತ್ನಗಿರಿಯಿ೦ದ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ತನಕ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗದ ಅನೇಕ ರೋಚಕ ಕಥೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.   ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನೋಡಿದವರು ತಾವು ಎನ್ನುವ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ಅದು ನಂಬಲಹ೯ ಮಾಹಿತಿ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಒಂದು ರೀತಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ತ್ರಿಲ್ಲರ್ ಕಥೆ ಅಷ್ಟೇ ಅನ್ನಬಹುದು.    ಜಡೆ ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ಕ್ಕೆ ರೋಷ ಜಾಸ್ತಿ, ಹೆಡೆ ಮೇಲೆ ಕೂದಲಿನ ಜುಟ್ಟು ಇರುತ್ತೆ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನ ಕಂಡರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತೆ, ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ದಾರಿ ಅದೇನೆಂದರೆ ತಗ್ಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಓಡುವುದು.     ಯಾಕೆ೦ದರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗದ ಜುಟ್ಟು, ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ತಲೆಯಿ೦ದ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಸರಿಯುವುದರಿಂದ  ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಕೂದಲ ಜುಟ್ಟು ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗಲೇ ತಪ್...
1 comment
Read more

ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ( ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ) ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದಾದರು ಹೇಗೆ?

#  ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಈ ಆಂಗ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು ಇಡಲು ಕಾರಣವಾದ ಘಟನೆ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ# ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನೀವು ಈ ಲೇಖನ ಓದಿದರೆ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ.    ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಕಾ೯ರರಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಸುಗುಮಕ್ಕೆ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬ ಸಕಾರಣ ಮನವರಿಕೆ ಆದ ಕಾಲ ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಮೆರಿಕಾ ವಲಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನ ಮನಗOಡಿದ್ದರು, ಬೆಂಗಳೂಳಿ ರಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಲುಪುವ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ತಾಳಗುಪ್ಪಾ ತಲುಪಿದರೆ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬುದು ಹಾಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮ್ಯಸೂರು ಸಕಾ೯ರ ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ.ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಮಗ್ರಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ತಾಳಗುಪ್ಪ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.    ಆಗ ಪ್ಲೇಗ್ ಮಾರಿಯ ಕಾಲ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಜನ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದರು ಆಗಲೇ ಈ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಆರಸಾಳಿOದ ದೊಡ್ಡಿನ ಕೊಪ್ಪ (ಈಗಿನ ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ) ಆನಂದಪುರಂ ಮಾಗ೯ ನಿಗದಿ ಆಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು  ವದಂತಿ ಈ ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿತ್ತು ಅದೇನೆಂದರೆ ರೈಲು ಬಂದರೆ ಪ್ಲೇ ಗು ಬರುತ್ತೆ  ಅಂತ.    ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಜಾಗೃತ ಜನ ನಾಯಕರುಗಳು ಹೇಗಾದರು ಮಾಡಿ ರೈಲು ಬರದಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.     ಇದೇ ಸಂದಭ೯ದಲ್ಲ...
5 comments
Read more

HISTORICAL SAGAR MARIKAMBA JATRA.ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ

     ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ.        ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರೆಡು ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ ಅದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಸಿ೯ಯದ್ದು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರದ್ದು.    ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವಷ೯ಕೆ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತೆ ಶೂದ್ರ ವಗ೯ದವರು ಭಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುರಿ ಕೋಳಿ ಬಲಿ ನೀಡುವ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ.ಮಂಗಳವಾರ ಮೇಲು ಜಾತಿಯ ಜನರ ಪೂಜೆ ದೇವಿಯ ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಗಂಡನ ಸೇರುವ ಮಾರಿಗೆ ಶೂದ್ರರ ಪೂಜೆ, ಬಲಿ ಮೀಸಲು.    ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಮಾರಿಯಮ್ಮನಿಗೆ ಕೊಣನ ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಈಗ ಇದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ನಿಷಿದ್ಧ ಆದರೆ ಈ ಆಚಾರಣೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ.    ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾ0ಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆಯಿ೦ದ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಅದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಕೋಟ್ಯಾoತರ ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ಕೂಡ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಹಣದ ಅಪರಾ ತಪರ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗುಲ್ಲು ಇತ್ತು ಆದರೆ ಈಗೆಲ್ಲ ಪಾರದಶ೯ಕವಾಗಿದೆ ಆದರೂ ಈ ಬಾರಿಯ 2017ರ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಹಾರದ ಆರೋಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಈ ವಿಚಾರ ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಆದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲು ಕಾರಣ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 350 ವಷ೯ದ ಹಿಂದೆಯೂ ರಾಜರಿಗೆ ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವ೯ಜನಿಕರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜಾತ...
Post a Comment
Read more