ಭಾಗ_1_ಜೈನ_ನಿಶಿದಿ_ಮಂಟಪಗಳು
#ಸಿದ್ದಪ್ಪನ_ಗುಡಿಗಳಾದಕಥೆ!...
ಇತಿಹಾಸದ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಸತ್ಯ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಕಂಬಗಳು ಹೇಳುವ ಕಥೆ ಜೈನ ಸಲ್ಲೇಖನ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ?...
ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುವಾಗ ಹಾದಿಬೀದಿಯಲ್ಲಿ, ಹೊಲದ ಬದುಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ "ಸಿದ್ದಪ್ಪನ ಗುಡಿ", "ಸಿದ್ಧರ ಮಂಟಪ" ಅಥವಾ "ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು" ನೀವು ನೋಡಿರುತ್ತೀರಿ.
ಆದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಒಳಗೆ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಅಪ್ರತಿಮ ತ್ಯಾಗದ ಇತಿಹಾಸ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?...
ಹೌದು ಇಂದು ನಾವು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಈಶ್ವರ ಅಥವಾ ಸಿದ್ದಪ್ಪನ ಗುಡಿಗಳು ಮೂಲತಃ ಜೈನ ಧರ್ಮದ "ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪಗಳು", ಸಲ್ಲೇಖನ ಸ್ಮಾರಕಗಳು!...
#ಏನಿದು_ನಿಶಿದಿ_ಮಂಟಪ?
ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ, ಆಹಾರ-ನೀರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದೇಹ ಬಿಡುವ 'ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ' ಅಂದರೆ ಸಮಾಧಿ ಮರಣ ಆಚರಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಮುನಿಗಳು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕಂಬಗಳಿರುವ ಸಣ್ಣ ತೆರೆದ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಇದನ್ನೇ 'ನಿಷಿಧಿ' ಅಥವಾ ನಿಶಿದಿ ಮಂಟಪ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ ಇರದೆ ಕೇವಲ ಮುನಿಗಳ ಜೋಡಿ ಪಾದಗಳನ್ನು (ಪಾದುಕೆ) ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
#ಇವು_ಹಿಂದೂ_ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿ_ಬದಲಾಗಿದ್ದು_ಹೇಗೆ?.....
ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಮತ್ತು ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಜೈನರು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದಾಗ ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಒಂಟಿಯಾದವು.
ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆದವರನ್ನು "ಸಿದ್ಧರು" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಜನರು ಇದನ್ನು "ಸಿದ್ಧರ ಜಾಗ" ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಇದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 'ಸಿದ್ದಪ್ಪನ ಗುಡಿ'ಯಾಗಿ ಅಥವ #ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಾಗಿ ದೇಶೀಕರಣಗೊಂಡಿತು.
ನಿಶಿದಿ ಶಾಸನ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಮುನಿಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಇವರು ಯಾರೋ ಹಿಂದೂ ಸಿದ್ಧ ಪುರುಷರು ಅಥವಾ ನಾಥ ಪಂಥದ ಯೋಗಿಗಳು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಭಾವಿಸಿದರು.
ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ತೆರೆದ ಕಂಬಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿ, ಒಳಗೆ ಶಿವಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ದೇವತೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.
ನಿಮ್ಮೂರಿನ ಗುಡಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಸತ್ಯ ಅಡಗಿದೆಯೇ? ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಹೀಗೆ...
ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ಇಂತಹ ಪರಿವರ್ತಿತ ಗುಡಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು,
ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಪಾದಗಳು ಅಂದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ವಿಗ್ರಹದ ಕೆಳಗೆ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ ಪಾದಗಳ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ.
ಕಂಬಗಳ ಮೇಲಿನ ಮುನಿಗಳು ಅಂದರೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಮುಕ್ಕೊಡೆ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯಿಲ್ಲದೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಜೈನ ಮುನಿಗಳ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಣ್ಣ ಬಳಿದು ಮರೆಮಾಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿರಬಹುದು!.
ತೆರೆದ ಮಂಟಪದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಗುಡಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಅದು ಮೂಲತಃ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೋಣೆಯಾಗಿರದೆ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಾಗಿಲು ಇಟ್ಟಿದ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಧರ್ಮದ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮದ ಗುಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇತಿಹಾಸದ ಓಟದಲ್ಲಿ ಜನರ ಅಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೇಳೈಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂತಹ ನೂರಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಮುಂದೆಯೇ ನಡೆದುಹೋಗಿವೆ.
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನಿಮ್ಮೂರಿನ ಹಳೆಯ 'ಸಿದ್ದಪ್ಪನ ಗುಡಿ'ಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೆಲವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿ. ಇತಿಹಾಸದ ಮೌನ ಪುಟಗಳು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬಹುದು!.
ನಿಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಗುಡಿಗಳಿದ್ದರೆ ಕಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸೋಣ.
#KarnatakaHistory #Jainism #HeritageKarnataka #HistoricalTruth #TempleArchitecture #VastuShastra #KannadaHistory #ExploreKarnataka #ಸಿದ್ದಪ್ಪನಗುಡಿ
Comments
Post a Comment