Skip to main content

4186.ಕುಂದಾಪುರದ_ಸಿರಿ_ಮಹಾಕಾವ್ಯ


ಕುಂದಾಪುರದ_ಸಿರಿ_ಮಹಾಕಾವ್ಯ.

  ಸುಮಾರು ಶತಮಾನದ ಕಾಲದಿಂದ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಪಾಡ್ದಾನವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದ ಸಿರಿ ಮಹಾ ಕಾವ್ಯ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂಡವರು ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ #ಲಾರಿ_ಹೊಂಕೋ ಅವರು ಕರಾವಳಿಯ ಜನಪದ ಗಾಯಕ ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕರ ಮೂಲಕ ಹಾಡಿಸಿ, ಇದನ್ನು ಲಿಪ್ಯಂತರಿಸಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.  

   ಇದೇ ರೀತಿ #ಕುಣುಬಿ ಜನಾಂಗದವರ #ಕೊಡಚಾದ್ರಿಯ ಕಾವ್ಯ ಒಂದು ಇದೆ, ಅವರು ನಿರಂತರ 30 ರಿಂದ 40 ಗಂಟೆ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಅದಿನ್ನೂ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಯಾರಾದರು ಆಸಕ್ತ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ಮಹಾನ್ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

  ಸಿರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲೇಖಕರು ಬರೆದಿದ್ದಲ್ಲ,ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ತುಳು-ಕುಂದಾಪುರ ಜನಪದರಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹರಿದುಬಂದ ಮೌಖಿಕ ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ.

  ​ಕರಾವಳಿಯ ಜನಪದ ಗಾಯಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇದನ್ನು 'ಪಾಡ್ಡನ' (ಪಾಡ್ದನ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಾ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

 ​ಆದರೆ ಈ ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಲಿಖಿತ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ,ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯ ಮಾಚಾರು ಗ್ರಾಮದ ಜನಪದ ಕೃಷಿಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ #ಗೋಪಾಲ_ನಾಯ್ಕ.

  ಇವರು ಸುಮಾರು 15,683 ಸಾಲುಗಳಷ್ಟಿದ್ದ ಈ ಇಡೀ ಕಾವ್ಯವನ್ನು 25 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾಡಿದ್ದರು.

   ಇದನ್ನು​ ಗ್ರಂಥರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದವರು ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ ಪ್ರೊ. #ಲಾರಿ_ಹೊಂಕೋ.

​  ಕನ್ನಡಿಗ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಡಾ. ಬಿ. ಎ. #ವಿವೇಕರೈ, ಡಾ. ಕೆ. #ಚಿನ್ನಪ್ಪಗೌಡ ಮತ್ತು ಅನ್ನೇಲಿ ಹೊಂಕೋ ಈ ತಂಡವು ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕರ ಗಾಯನವನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿ, ಲಿಪ್ಯಂತರಿಸಿ 1998 ರಲ್ಲಿ #The_Siri_Epic ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೃಹತ್ ಸಂಪುಟಗಳಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.

  ​ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಜನಪದರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕರ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಲಿಖಿತ ಗ್ರಂಥವಾಯಿತು.

 ಸಿರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕಥಾಸಾರಾಂಶ ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಕಣ್ಣೀರು, ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೈವತ್ವಕ್ಕೇರಿದ ದುರಂತ-ವೀರಗಾಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

​ #ಸಿರಿಯ_ಜನನ ಮತ್ತು #ಬಸರೂರು_ಬೀಡಿನ_ಸಂಬಂಧ
​ಅಯೋನಿಜೆ ಜನನ..

   ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅರಸ ಬೆರ್ಮಣ್ಣಾಳ್ವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಈಶ್ವರನು (ಬೆರ್ಮೆರ್) ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮಂದಿರ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ.

  ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಬಳಿಕ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಅಡಿಕೆ ಹಿಂಗಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವೊಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ ಆ ಮಗುವೇ ಸಿರಿ.

​ ಸಿರಿ ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಕುಂದಾಪುರ ಸಮೀಪದ ಬಸರೂರು ಬೀಡಿನ ಕಾಂತು ಪೂಂಜನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ವಿವಾಹ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 

  ಕಾಂತು ಪೂಂಜನು ಜೂಜಾಟ, ಸ್ತ್ರೀಲೋಲುಪತೆಗೆ ದಾಸನಾಗಿದ್ದು ಸಿದ್ಧು ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ.

​  ಗರ್ಭಿಣಿ ಸಿರಿಯ ಸೀಮಂತಕ್ಕೆಂದು ತಂದ ಸೀರೆಯನ್ನು ಆತ ಸಿದ್ಧುವಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಈ ಅಪಮಾನ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಿರಿ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 

   ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಊರ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ದೂರುತ್ತಾಳೆ ಅಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಪತಿ ಮತ್ತು ಬಸರೂರು ಬೀಡಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿ, ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡು ಮಗ ಕುಮಾರನನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹೊರನಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

​  ಸತ್ಯನಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಆಕೆಯ ದಾಯಾದಿಗಳು ಮೋಸದಿಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಬಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.

   ​ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಿರಿಯನ್ನು ಕೋಟ್ಯದ ಬೋಳದ ಅರಸ ಕೋದಂಡ್ರ ಆಳ್ವ ಗೌರವದಿಂದ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

   ಅಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಸೊನ್ನೆಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ
​ನಂತರ ಸಿರಿ ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ಮಗ ಕುಮಾರ ಭೂಲೋಕದ ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿಸಿ ದೈವರೂಪ ತಾಳಿ ಅಂತರ್ಧಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ (ದೈವತ್ವಕ್ಕೇರುತ್ತಾರೆ).

 ​ಸಿರಿ ಮರೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಮಗಳು ಸೊನ್ನೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿರುತ್ತಾಳೆ "ಮುಂದೆ ನಿನಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದಾಗ ಸಿರಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ-ವ್ರತವನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು" ಎಂದು.

  ​ಸೊನ್ನೆಯು ದೇವಣ್ಣ ಆಳ್ವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಅವಳಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ ಅವರೇ ಅಬ್ಬಗ ಮತ್ತು ದಾರಗ.

 ​ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರಿಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯಂತ ರೂಪವತಿಯರು, ಜಾಣೆಯರು. ಆದರೆ ಸೊನ್ನೆ-ದೇವಣ್ಣ ದಂಪತಿ ಸಿರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ಮರೆತು ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

​ ಅಬ್ಬಗ-ದಾರಗರಲ್ಲಿ ಕಲಹ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಸನ್ಯಾಸಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಚನ್ನೆಮಣೆ (ಅಳಗುಳಿ ಮನೆ) ಆಟವನ್ನು ಆಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

 ​ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಕಾಯಿಗಳ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಜಗಳ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.
​ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ ಅಬ್ಬಗಳು ಚನ್ನೆಮಣೆಯ ಹಲಗೆಯಿಂದ ತಂಗಿ ದಾರಗಳ ತಲೆಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. 

 ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ದಾರಗ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣಬಿಡುತ್ತಾಳೆ
​ತಂಗಿ ಸತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೊಳಗಾದ ಅಬ್ಬಗ ಅದೇ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದ ಬಾವಿಗೆ ಹಾರಿ ತಾನೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

  ​ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರ ಈ ದುರಂತ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ವಂಶವೇ ಕಣ್ಣೀರ ಕಡಲಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ ಬಳಿಕ ಸಿರಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಅಬ್ಬಗ-ದಾರಗರೂ ಕೂಡ ದೈವತ್ವಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಾರೆ.

  ​ಇಂದಿಗೂ ಕರಾವಳಿಯ ನಂದಳಿಕೆ, ಹಿರ್ಯಾಡಕ, ಕವತ್ತಾರು, ಮುಲ್ಕಿ ಮೊದಲಾದ ಆದಿ ಆಲಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಸಿರಿ, ಕುಮಾರ, ಅಬ್ಬಗ-ದಾರಗರ ಆವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ‘ಸಿರಿ ದರ್ಶನ’ ಪಡೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. 

 ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನೋವುಗಳೇ ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಮೂಲ ಸತ್ವ.

  ಸಿರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯವು ಮೌಖಿಕ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಿರಿಯ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 15 ರಿಂದ 16 ನೇ ಶತಮಾನ (ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲಘಟ್ಟ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

 ​ಕೆಲವು ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಇನ್ನೂ ಹಿಂದಿನ, ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ. 13 ರಿಂದ 14ನೇ ಶತಮಾನ (ಆಳುಪ ರಾಜವಂಶದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ) ಕ್ಕೂ ಸೇರಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.

  ​ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಗಳು ​ಬಸರೂರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಂದರು.

   ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯ ಪತಿ ಕಾಂತು ಪೂಂಜನ ಬೀಡು 'ಬಸರೂರು' ಎಂದಿದೆ, ಬಸರೂರು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (14 ರಿಂದ 16ನೇ ಶತಮಾನ) ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ, ಜೂಜಿನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಟ್ಯಗಾರ್ತಿಯರ ಕೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. 

  ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿರುವ ಬಸರೂರಿನ ಚಿತ್ರಣವು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

  ​ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುವ 'ಬೆರ್ಮಣ್ಣಾಳ್ವ', 'ಕೋದಂಡ್ರ ಆಳ್ವ', 'ದೇವಣ್ಣ ಆಳ್ವ' ಮುಂತಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು 'ಬೀಡು', 'ಗುತ್ತು', 'ಅರಮನೆ' ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಜೈನ ಮತ್ತು ಬಂಟ ಸಾಮಂತ ಮನೆತನಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದ 14 ರಿಂದ 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

​ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ಅಳಿಯಸಂತಾನ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು, ಸಂಘರ್ಷಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ.

 ಸಿರಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲೂ ದಾಯಾದಿ ಮತ್ಸರ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕಿನ ತಿಕ್ಕಾಟ ಈ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

​  ಅಬ್ಬಗ-ದಾರಗರು ಆಡುವ ಚನ್ನೆಮಣೆ ಆಟ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಾಣ್ಯ/ತೂಕದ ಅಳತೆಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ.

  ​ಆದ್ದರಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ಸಿರಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಅಥವಾ ಈ ಕಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ನೈಜ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 ರಿಂದ 16೦೦ (ಸುಮಾರು 5೦೦-6೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

  ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮಾವೇಶ. 

  ಈ ಆರಾಧನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕುಮಾರನ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಸಿರಿ ಆಚರಣೆಯ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅನನ್ಯವಾಗಿವೆ.

​  ​ಸಿರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರನು ಸಿರಿಯ ಮಗ ಆತ ಕೇವಲ ಮಗನಾಗಿರದೆ ಸಿರಿಯ ರಕ್ಷಕ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕ. 

  ಜಾತ್ರೆಯ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರನ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ್ತು
​ಆರಾಧನೆಯ ಸೂತ್ರಧಾರ.

  ಸಿರಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಪುರುಷನೇ ಇಡೀ ವಿಧಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. 

 ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಇಂತಹ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಕುಮಾರನಾಗಿ ನೂರಾರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.

 ​ ಸಿರಿ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ನೇರವಾಗಿ ಆವೇಶಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಕುಮಾರನ ಆವೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕರು ಪಾಡ್ಡನ ಹಾಡುತ್ತಾ, ಹಿಂಗಾರ (ಅಡಿಕೆ ಹೂವು) ಹಿಡಿದು ಮಂತ್ರ-ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿರುವ ಸಿರಿ, ಸೊನ್ನೆ ಅಥವಾ ಅಬ್ಬಗ-ದಾರಗರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

​ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಕೊರಗಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಈ ಕುಮಾರನು "ನಾನಿದ್ದೇನೆ, ನಿನ್ನ ಕಷ್ಟ ತೀರಿತು" ಎಂದು ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುವ, ಅಭಯ ಕೊಡುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವೈದ್ಯನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

 ​ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾರ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಸುಗ್ಗಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ನಂದಳಿಕೆ, ಹಿರ್ಯಾಡಕ, ಕವತ್ತಾರು ಮುಂತಾದ ಆದಿ ಆಲಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಿಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.

​ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ದೇವಾಲಯದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದು ಶುಭ್ರ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಸೀರೆಯನ್ನುಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಹಿಂಗಾರ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಲಡೆಯ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

 ರಾತ್ರಿ ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕುಮಾರನ ಪಾತ್ರಧಾರಿ (ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕರಂತಹ ಮುಖಂಡರು) ಹಿಂಗಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಡುಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸಿರಿಯ ವಂಶಾವಳಿಯ ಪಾಡ್ಡನಗಳನ್ನು ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

   ಇವರೊಂದಿಗೆ ದಂಡು ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಯವೃಂದವೂ ಧ್ವನಿಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ, ಪಾಡ್ಡನದ ನಾದ ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸುತ್ತಲೂ ಕುಳಿತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಂಪನ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

  ತಲೆಕೂದಲನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಹಾಕಿ, ತಲೆಯಾಡಿಸುತ್ತಾ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಆವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ ಇದನ್ನು ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ‘ದಾಲ್ಟುನಾ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

​ ಕುಮಾರನು ಆವೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ "ನೀನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ?" ಆಗ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಆವೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ "ನಾನು ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಸಿರಿ", "ನಾನು ಬೋಳದ ಸೊನ್ನೆ", ಅಥವಾ "ನಾವು ಅಬ್ಬಗ-ದಾರಗರು" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

  ಕುಮಾರನು ಹಿಂಗಾರ ಮುಟ್ಟಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಆರಾಧನಾ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

​  ನೂರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸಿರಿಯ ನೋವು, ಶಾಪ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. 

   ತಮ್ಮ ನಿಜಜೀವನದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಿರಿಯ ದುಃಖದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾರೆ.
 
​ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕುಮಾರನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಭಯ ನೀಡಿ, ಪೂಜಿಸಿದ ಹಿಂಗಾರದ ಎಸಳುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗಂಧ-ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

  ಆವೇಶ ಇಳಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಪಾರ ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ನಿರಾಳತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

 ​ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಗೌಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. 

  ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕರಂತಹ ಕುಮಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಈ ಆಕ್ರಂದನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ, ಅವರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಡುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದ್ದರು.

   ಮಹಿಳೆಯರು ಸಿರಿಯ ಆವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ‘ಸಿರಿ ದರ್ಶನ/ದೈಯೊಲಿ’ ಕರಾವಳಿಯ ಅಪರೂಪದ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.  

​ಕುಂದಾಪುರ-ಉಡುಪಿ-ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಿರಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

   ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವವರು ದಯಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ವಿನಂತಿ.

#paddan #siri #Mahakavya #basruru #kundapura 
#belthangadi #gopalnayak #ramakkamogerti
#lorryhonk #vivekrai #kunubi #kodachadri

Comments

Popular posts from this blog

# ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ದ ಆಸ್ತಿತ್ವದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಿಥ್ಯೆ#

  # ಕಾಳಿ೦ಗ ಸಪ೯ದಲ್ಲಿ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ ಅಂತ ಇದೇ ಅನ್ನುವ ಯಾರು ನೋಡದ ಸಪ೯ದ ಅಸ್ತಿತ್ವ#    ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಕಾಳಿ೦ಗ ಸಪ೯ದ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ ಇದೆ ಅನ್ನುವ ಮಾತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ರೀತಿಯ ಹಾವು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋದನೆ ಮಾಡುವವರು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು, ಹಾವು ಹಿಡಿಯುವವರು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರಾದರು, ಈ ವದಂತಿ ಹೇಗೆ ಹರಡಿದೆ?.    ಇದು ಒಂದು ಊರು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲ ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರತ್ನಗಿರಿಯಿ೦ದ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ತನಕ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗದ ಅನೇಕ ರೋಚಕ ಕಥೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.   ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನೋಡಿದವರು ತಾವು ಎನ್ನುವ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ಅದು ನಂಬಲಹ೯ ಮಾಹಿತಿ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಒಂದು ರೀತಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ತ್ರಿಲ್ಲರ್ ಕಥೆ ಅಷ್ಟೇ ಅನ್ನಬಹುದು.    ಜಡೆ ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ಕ್ಕೆ ರೋಷ ಜಾಸ್ತಿ, ಹೆಡೆ ಮೇಲೆ ಕೂದಲಿನ ಜುಟ್ಟು ಇರುತ್ತೆ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನ ಕಂಡರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತೆ, ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ದಾರಿ ಅದೇನೆಂದರೆ ತಗ್ಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಓಡುವುದು.     ಯಾಕೆ೦ದರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗದ ಜುಟ್ಟು, ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ತಲೆಯಿ೦ದ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಸರಿಯುವುದರಿಂದ  ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಕೂದಲ ಜುಟ್ಟು ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗಲೇ ತಪ್...

ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ( ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ) ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದಾದರು ಹೇಗೆ?

#  ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಈ ಆಂಗ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು ಇಡಲು ಕಾರಣವಾದ ಘಟನೆ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ# ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನೀವು ಈ ಲೇಖನ ಓದಿದರೆ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ.    ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಕಾ೯ರರಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಸುಗುಮಕ್ಕೆ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬ ಸಕಾರಣ ಮನವರಿಕೆ ಆದ ಕಾಲ ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಮೆರಿಕಾ ವಲಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನ ಮನಗOಡಿದ್ದರು, ಬೆಂಗಳೂಳಿ ರಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಲುಪುವ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ತಾಳಗುಪ್ಪಾ ತಲುಪಿದರೆ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬುದು ಹಾಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮ್ಯಸೂರು ಸಕಾ೯ರ ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ.ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಮಗ್ರಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ತಾಳಗುಪ್ಪ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.    ಆಗ ಪ್ಲೇಗ್ ಮಾರಿಯ ಕಾಲ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಜನ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದರು ಆಗಲೇ ಈ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಆರಸಾಳಿOದ ದೊಡ್ಡಿನ ಕೊಪ್ಪ (ಈಗಿನ ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ) ಆನಂದಪುರಂ ಮಾಗ೯ ನಿಗದಿ ಆಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು  ವದಂತಿ ಈ ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿತ್ತು ಅದೇನೆಂದರೆ ರೈಲು ಬಂದರೆ ಪ್ಲೇ ಗು ಬರುತ್ತೆ  ಅಂತ.    ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಜಾಗೃತ ಜನ ನಾಯಕರುಗಳು ಹೇಗಾದರು ಮಾಡಿ ರೈಲು ಬರದಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.     ಇದೇ ಸಂದಭ೯ದಲ್ಲ...

HISTORICAL SAGAR MARIKAMBA JATRA.ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ

     ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ.        ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರೆಡು ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ ಅದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಸಿ೯ಯದ್ದು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರದ್ದು.    ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವಷ೯ಕೆ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತೆ ಶೂದ್ರ ವಗ೯ದವರು ಭಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುರಿ ಕೋಳಿ ಬಲಿ ನೀಡುವ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ.ಮಂಗಳವಾರ ಮೇಲು ಜಾತಿಯ ಜನರ ಪೂಜೆ ದೇವಿಯ ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಗಂಡನ ಸೇರುವ ಮಾರಿಗೆ ಶೂದ್ರರ ಪೂಜೆ, ಬಲಿ ಮೀಸಲು.    ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಮಾರಿಯಮ್ಮನಿಗೆ ಕೊಣನ ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಈಗ ಇದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ನಿಷಿದ್ಧ ಆದರೆ ಈ ಆಚಾರಣೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ.    ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾ0ಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆಯಿ೦ದ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಅದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಕೋಟ್ಯಾoತರ ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ಕೂಡ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಹಣದ ಅಪರಾ ತಪರ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗುಲ್ಲು ಇತ್ತು ಆದರೆ ಈಗೆಲ್ಲ ಪಾರದಶ೯ಕವಾಗಿದೆ ಆದರೂ ಈ ಬಾರಿಯ 2017ರ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಹಾರದ ಆರೋಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಈ ವಿಚಾರ ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಆದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲು ಕಾರಣ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 350 ವಷ೯ದ ಹಿಂದೆಯೂ ರಾಜರಿಗೆ ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವ೯ಜನಿಕರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜಾತ...