Skip to main content

4264.ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ_ದಸರಾ_ಹಬ್ಬವಿವಿದ_ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ_ಆಚರಣೆ.

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ_ದಸರಾ_ಹಬ್ಬ
ವಿವಿದ_ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ_ಆಚರಣೆ.

  ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದಸರಾ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅಧರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮದ ವಿಜಯ ಹಾಗೂ ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳಿತಿನ ಗೆಲುವಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇದರ ಆಚರಣಾ ಶೈಲಿ, ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರೂಪಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.

#ಕರ್ನಾಟಕ.
ನಾಡಹಬ್ಬ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ
​ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ವೈಭವ: ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶದವರೆಗೆ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಪರಂಪರೆ.

  ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆ, ಸ್ತಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳು, ಜಾನಪದ ಕಲಾತಂಡಗಳು.

#ಮಂಗಳೂರು_ದಸರಾ. ಕುದ್ರೋಳಿ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾರದಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಹುಲಿವೇಷ (ಪಿಲಿನಲಿಕೆ) ಕುಣಿತ.

#ಮಡಿಕೇರಿ_ದಸರಾ.
 ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕರಗ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ದಶಮಂಟಪಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ.

#ಪಶ್ಚಿಮ_ಬಂಗಾಳ. ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ
​ದುರ್ಗಾಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮ: ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮಹಾದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ.

 ನಗರ-ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾತ್ಮಕ ‘ಪಂಡಾಲ್‌’ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ.
 
  ​ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾಕ್ (ಡೋಲು) ವಾದನಕ್ಕೆ ಧೂಪದ ಪಾತ್ರೆ ಹಿಡಿದು ಮಾಡುವ ‘ಧುನುಚಿ’ ನೃತ್ಯ.

 ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಸುಮಂಗಲಿಯರು ಪರಸ್ಪರ ಸಿಂಧೂರ ಬಳಿದು ದೇವಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವುದು.

#ಉತ್ತರ_ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ದೆಹಲಿ, ಬಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಲೀಲಾ ಮತ್ತು ರಾವಣ ದಹನದ ​ರಾಮನ ವಿಜಯದ ಸಂಭ್ರಮ.

   ಶ್ರೀರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆಚರಣೆ.

  ನವರಾತ್ರಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥಾಭಾಗಗಳ ಬಯಲಾಟ-ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ.

​ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಸಂಜೆ ಬೃಹದಾಕಾರದ ರಾವಣ, ಕುಂಭಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಮೇಘನಾದರ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಸಿಡಿಸುವುದು.

#ಹಿಮಾಚಲ_ಪ್ರದೇಶ.
 ಕುಲ್ಲು ದಸರಾ
​ರಘುನಾಥನ ರಥೋತ್ಸವ, ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿ ಒಂದು ವಾರ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವ.

​ ಧಾಲ್ಪುರ್ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ನೂರಾರು ಗ್ರಾಮದೇವತೆಗಳ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು ಬಂದು ರಘುನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ.

 ಯಾವುದೇ ರಾವಣ ದಹನ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

#ತೆಲಂಗಾಣ.
 ಬದುಕಮ್ಮ ಹಬ್ಬ
​ಹೂವುಗಳ ಆರಾಧನೆ.

 ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಕಾಡುಹೂವುಗಳನ್ನು ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ ‘ಬದುಕಮ್ಮ’ನನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಗೌರಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

​ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಬದುಕಮ್ಮನನ್ನು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ನೈವೇದ್ಯ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

#ತಮಿಳುನಾಡು.
​ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಸ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು (3, 5, 7, 9) ನಿರ್ಮಿಸಿ ದೇವರು, ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಮಣ್ಣಿನ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದು.

​ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪರಸ್ಪರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ತಾಂಬೂಲ ಹಾಗೂ ಸುಂಡಲ್ (ಕಾಳುಗಳ ತಿಂಡಿ) ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

#ಗುಜರಾತ್.
 ಗರ್ಬಾ ಮತ್ತು ಫಾಪ್ಡಾ-ಜಲೇಬಿ
​ಗರ್ಬಾ-ದಾಂಡಿಯಾ ರಾಸ್.

 ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳ ಕಾಲ ಜಗದಂಬೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ.

 ದಸರೆಯ ಮುಂಜಾನೆ ಕಡಲೆಹಿಟ್ಟಿನ ಗರಿಗರಿ ಫಾಪ್ಡಾ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಜಲೇಬಿ ಸವಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ರಾವಣ ದಹನ ಮಾಡುವುದು.

#ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ.
 ಬಸ್ತಾರ್ ದಸರಾ
​75 ದಿನಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಉತ್ಸವ, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಡೆಯುವ ದಸರಾ.

​ ಆದಿವಾಸಿ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಕಥೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆ ‘#ದಂತೇಶ್ವರಿ_ಮಾಯಿ’ಯ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಮರದ ರಥವನ್ನು ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಎಳೆಯುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ.

​ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳು, ಯಂತ್ರಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬನ್ನಿ (ಶಮಿ) ಮರವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಮಾನ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ.

#navaratri #dasara #gujarath #tamilnadu #chattisghada #shamitree #dandiya #jilebipapda

Comments

Popular posts from this blog

# ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ದ ಆಸ್ತಿತ್ವದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಿಥ್ಯೆ#

  # ಕಾಳಿ೦ಗ ಸಪ೯ದಲ್ಲಿ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ ಅಂತ ಇದೇ ಅನ್ನುವ ಯಾರು ನೋಡದ ಸಪ೯ದ ಅಸ್ತಿತ್ವ#    ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಕಾಳಿ೦ಗ ಸಪ೯ದ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ ಇದೆ ಅನ್ನುವ ಮಾತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ರೀತಿಯ ಹಾವು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋದನೆ ಮಾಡುವವರು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು, ಹಾವು ಹಿಡಿಯುವವರು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರಾದರು, ಈ ವದಂತಿ ಹೇಗೆ ಹರಡಿದೆ?.    ಇದು ಒಂದು ಊರು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲ ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರತ್ನಗಿರಿಯಿ೦ದ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ತನಕ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗದ ಅನೇಕ ರೋಚಕ ಕಥೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.   ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನೋಡಿದವರು ತಾವು ಎನ್ನುವ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ಅದು ನಂಬಲಹ೯ ಮಾಹಿತಿ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಒಂದು ರೀತಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ತ್ರಿಲ್ಲರ್ ಕಥೆ ಅಷ್ಟೇ ಅನ್ನಬಹುದು.    ಜಡೆ ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ಕ್ಕೆ ರೋಷ ಜಾಸ್ತಿ, ಹೆಡೆ ಮೇಲೆ ಕೂದಲಿನ ಜುಟ್ಟು ಇರುತ್ತೆ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನ ಕಂಡರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತೆ, ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ದಾರಿ ಅದೇನೆಂದರೆ ತಗ್ಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಓಡುವುದು.     ಯಾಕೆ೦ದರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗದ ಜುಟ್ಟು, ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ತಲೆಯಿ೦ದ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಸರಿಯುವುದರಿಂದ  ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಕೂದಲ ಜುಟ್ಟು ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗಲೇ ತಪ್...

ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ( ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ) ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದಾದರು ಹೇಗೆ?

#  ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಈ ಆಂಗ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು ಇಡಲು ಕಾರಣವಾದ ಘಟನೆ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ# ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನೀವು ಈ ಲೇಖನ ಓದಿದರೆ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ.    ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಕಾ೯ರರಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಸುಗುಮಕ್ಕೆ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬ ಸಕಾರಣ ಮನವರಿಕೆ ಆದ ಕಾಲ ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಮೆರಿಕಾ ವಲಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನ ಮನಗOಡಿದ್ದರು, ಬೆಂಗಳೂಳಿ ರಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಲುಪುವ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ತಾಳಗುಪ್ಪಾ ತಲುಪಿದರೆ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬುದು ಹಾಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮ್ಯಸೂರು ಸಕಾ೯ರ ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ.ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಮಗ್ರಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ತಾಳಗುಪ್ಪ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.    ಆಗ ಪ್ಲೇಗ್ ಮಾರಿಯ ಕಾಲ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಜನ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದರು ಆಗಲೇ ಈ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಆರಸಾಳಿOದ ದೊಡ್ಡಿನ ಕೊಪ್ಪ (ಈಗಿನ ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ) ಆನಂದಪುರಂ ಮಾಗ೯ ನಿಗದಿ ಆಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು  ವದಂತಿ ಈ ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿತ್ತು ಅದೇನೆಂದರೆ ರೈಲು ಬಂದರೆ ಪ್ಲೇ ಗು ಬರುತ್ತೆ  ಅಂತ.    ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಜಾಗೃತ ಜನ ನಾಯಕರುಗಳು ಹೇಗಾದರು ಮಾಡಿ ರೈಲು ಬರದಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.     ಇದೇ ಸಂದಭ೯ದಲ್ಲ...

HISTORICAL SAGAR MARIKAMBA JATRA.ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ

     ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ.        ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರೆಡು ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ ಅದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಸಿ೯ಯದ್ದು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರದ್ದು.    ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವಷ೯ಕೆ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತೆ ಶೂದ್ರ ವಗ೯ದವರು ಭಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುರಿ ಕೋಳಿ ಬಲಿ ನೀಡುವ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ.ಮಂಗಳವಾರ ಮೇಲು ಜಾತಿಯ ಜನರ ಪೂಜೆ ದೇವಿಯ ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಗಂಡನ ಸೇರುವ ಮಾರಿಗೆ ಶೂದ್ರರ ಪೂಜೆ, ಬಲಿ ಮೀಸಲು.    ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಮಾರಿಯಮ್ಮನಿಗೆ ಕೊಣನ ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಈಗ ಇದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ನಿಷಿದ್ಧ ಆದರೆ ಈ ಆಚಾರಣೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ.    ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾ0ಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆಯಿ೦ದ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಅದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಕೋಟ್ಯಾoತರ ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ಕೂಡ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಹಣದ ಅಪರಾ ತಪರ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗುಲ್ಲು ಇತ್ತು ಆದರೆ ಈಗೆಲ್ಲ ಪಾರದಶ೯ಕವಾಗಿದೆ ಆದರೂ ಈ ಬಾರಿಯ 2017ರ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಹಾರದ ಆರೋಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಈ ವಿಚಾರ ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಆದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲು ಕಾರಣ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 350 ವಷ೯ದ ಹಿಂದೆಯೂ ರಾಜರಿಗೆ ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವ೯ಜನಿಕರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜಾತ...