4240.ಶೃಂಗೇರಿಯ_ವೀರಶೈವರ_ಬೇಲಿಮಠ_ವಿರಕ್ತ_ಹಿರೇಮಠಗಳು_ಏನಾಯಿತು?...

ಶೃಂಗೇರಿಯ_ವೀರಶೈವರ_ಬೇಲಿಮಠ_ವಿರಕ್ತ_ಹಿರೇಮಠಗಳು_ಏನಾಯಿತು?...

 ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ #ಪೇಸ್_ಬುಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಓದಿದ 

#ವಿಶ್ವೇಶ್ವರವರ್ತೆಪುರ ಎನ್ನುವವರು ಒಂದು ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ..."ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕೆಳದಿ ಅರಸರು ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠದವರಿಗೆ ಶಾರದಾ ಪೀಠಾದವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ 2 ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳನ್ನು ಯಾಕೆ ಮುಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು?... 

ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಓದಿನ ಸಂಗ್ರಹದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ ಓದಿ.

  ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ​ಕೆಳದಿ (ಇಕ್ಕೇರಿ) ನಾಯಕರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಹಾಗೂ ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮಠಗಳು ಉತ್ತಮ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು.

  ಶೃಂಗೇರಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುವುದು #ಬೇಲಿಮಠ ಹಾಗೂ ಶೃಂಗೇರಿ #ವಿರಕ್ತಮಠ/ಹಿರೇಮಠಗಳ ಪರಂಪರೆ.

  ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಂತರ ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೀರಶೈವ/ಲಿಂಗಾಯತ ಮಠಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಅವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು #ದಿವಾನ್_ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು #ಮೈಸೂರು-#ಶೃಂಗೇರಿ_ಮಠದ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು ನೇರ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ ಎಂಬುದು ಮಲೆನಾಡಿನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ದಾಖಲೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿತವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಾಸ್ತವ.

 ​ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿಂದಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪತನದಿಂದ ಲಿಂಗಾಯತ ಮಠಗಳು ರಕ್ಷಣಾ ನೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.

​ 16 ಮತ್ತು 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಇಕ್ಕೇರಿ/ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು ವೀರಶೈವ ಮತಾವಲಂಬಿಗಳು ಶೃಂಗೇರಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಜಮೀನು, ಅಗ್ರಹಾರ ಹಾಗೂ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.

​ 1763ರಲ್ಲಿ ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪತನವಾದ ನಂತರ ಮಲೆನಾಡು ನೇರವಾಗಿ #ಹೈದರಾಲಿ ಮತ್ತು #ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನರ 

ವಶವಾಯಿತು.

   ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರಿಗೆ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ #ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ_ಭಾರತೀ_ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ ಆಪ್ತ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಲಿಂಗಾಯತ ಮಠಗಳಿಗೆ ಈ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತು.

  1799ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಪತನದ ನಂತರ

 ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ್ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು #ಮುಮ್ಮಡಿ_ಕೃಷ್ಣರಾಜ_ಒಡೆಯರ್ ಅಪ್ರಾಪ್ತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರು ಸಮಸ್ತ ಆಡಳಿತದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದರು.

​  ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರು ಸ್ವತಃ #ಮಾಧ್ವ/ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆಯವರಾಗಿದ್ದರೂ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪೀಠಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದರು.

  ಶೃಂಗೇರಿಯನ್ನು ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ 'ಜಹಗೀರು' ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಆಗಿ ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

  ಶೃಂಗೇರಿ ಜಹಗೀರಿನ ಮೇಲೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಮಠಕ್ಕೆ ಕಂದಾಯ, ಭೂ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಗಳು ದಕ್ಕಿದವು. 

  ಶೃಂಗೇರಿ ಪಟ್ಟಣದ ಗಡಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠವೇ ಪರಮೋಚ್ಛ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.

  ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನದಾದ್ಯಂತ ದೇವಾಲಯ-ಮಠಗಳ 'ಇನಾಂ' (ಉಂಬಳಿ) ಭೂಮಿಗಳ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಯಿತು. 

  ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದ ಭೂಮಿಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಆಡಳಿತದ ಮರು-ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಜಹಗೀರಿನ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲಾದವು.

​ ಕಂದಾಯ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ತಪ್ಪಿದಾಗ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳು ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ದಾಸೋಹ ನಡೆಸಲು ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದವು.

​  ಶೃಂಗೇರಿ ಪಟ್ಟಣವು ಸ್ಮಾರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಭಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು. 

  ಭಕ್ತರ ಹಾಗೂ ದಾನಿಗಳ ಆಸರೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಠಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುನ್ನಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು.

​  ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ವೀರಶೈವ ಕೇಂದ್ರವಾದ '#ಬೇಲಿ_ಮಠ'ವು ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಕಡೆಗೆ (ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂದಿನ ಬೇಲಿ ಮಠ) ಹಾಗೂ ತುಮಕೂರು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು. 

  ಶೃಂಗೇರಿಯ ಬೇಲಿ ಮಠ ಹಾಗೂ ಶೃಂಗೇರಿ ವಿರಕ್ತ ಮಠ/ಹಿರೇಮಠಗಳ ಪರಂಪರೆಗಳ ಮಠವು ನಂತರ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗದ್ದುಗೆ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.

  ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇರುವ #ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರಿನ_ರಂಭಾಪುರಿ_ಪೀಠವು ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಪೀಠವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಶೃಂಗೇರಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಬದಲು ರಂಭಾಪುರಿ ಅಥವಾ ಕಳಸ ಮಠಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು.

​ ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಂತ್ಯ, ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠಕ್ಕೆ ದಕ್ಕಿದ ಅಪಾರ ರಾಜಕೀಯ-ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜಹಗೀರು ಬಲ, ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಲಿಂಗಾಯತ ರಾಜಾಶ್ರಯದ ಕೊರತೆ ಇವು ಶೃಂಗೇರಿಯ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಗತ್ತು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾದವು. 

 ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಿಕ್ಕಾಟವಾಗಿರದೆ, ಅಂದಿನ 'ರಾಜಾಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಭೂ-ಅಧಿಕಾರ' ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು.

#ಬೇಲಿ_ಮಠದ_ಹಿನ್ನೆಲೆ_ಮತ್ತು_ಸ್ಥಳಾಂತರ:

 ಶೃಂಗೇರಿಯ ತುಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿದ್ದ ಬೇಲಿ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. 

  ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪತನ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ಪೀಠ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬೆಂಗಳೂರು (ಇಂದಿನ ರಾಜಾಜಿನಗರ/ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೇಲಿ ಮಠ) ಹಾಗೂ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದವು.

 ಶೃಂಗೇರಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಳವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶಾಖೆ ಅಥವಾ ಗದ್ದುಗೆಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಯಿತು.

#ಸ್ಥಳೀಯ_ವಿರಕ್ತ_ಹಿರೇಮಠದ_ಸ್ಥಿತಿ: 

 ಶೃಂಗೇರಿ ಪಟ್ಟಣ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವೀರಶೈವ ಸಮುದಾಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಂತೆ ಮತ್ತು ಮಠದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಠವು ಕ್ರಮೇಣ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿತು. 

 ಅದರ ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಜಾಗಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಇತರ ಮಠಗಳ ಅಥವಾ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವು.

#ಶೃಂಗೇರಿ_ಶಾರದಾ_ಪೀಠದ_ಒಡನಾಟ:

  ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠ ಹಾಗೂ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯವಿತ್ತು.

   ಕೆಳದಿ ಅರಸರು ಶಾರದಾ ಪೀಠಕ್ಕೂ ಅಪಾರ ದಾನ-ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು ಆದರೆ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಬದಲಾದಾಗ, ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ರಂಭಾಪುರಿ (ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು) ಪೀಠ ಅಥವಾ ಕಳಸ ಭಾಗದ ಮಠಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದವು.

 ​ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಠಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗುರುಪೀಠಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕುರುಹುಗಳು, ಗದ್ದುಗೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಖಾ ಭೂಮಿಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

#sringeri #viraktamutt #divanpurniah #keladi 

#hyderali #sharadapita #shankaracharya 

#rambapuri #pita #balehonnuru #belimutt