Skip to main content

4068. ಭಾಗ -6 ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿಗರ ವಲಸೆ


ಭಾಗ_6_ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ_ಕರಾವಳಿ_ಭಾಗದವರ_ವಲಸೆ

#ಹಾಳೆಟೊಪ್ಪಿ_ಮಂಡೆಹಾಳೆ_ಮುಟ್ಟಾಳೆ_ಅಡಿಕೆಹಾಳೆಟೊಪ್ಪಿ

  ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿ ಎನ್ನುವುದು ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆವಿಷ್ಕಾರ!...

 ಮಳೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕರಾವಳಿ ವಲಸಿಗರು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ, ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಇದು.

  ಇದಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಾಳೆ-ಮಂಡೆಹಾಳೆ_ ಹಾಳೆಟೊಪ್ಪಿ_ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿ ಎಂತಲೂ ಇದನ್ನ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ​ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಬಿಸಿಲು - ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದ ವಲಸೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೋಟದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.

ತೋಟದ ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ಬರುವ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಟೀ ಚಹಾ ಅಥವಾ ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ತಾಜಾ ಶೇಂದಿ -ಕಳ್ಳು ಕುಡಿಯಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅಂದಿನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು. 

  ತನಗಿಂತ ಕೆಳಜಾತಿಯವನ ಲೋಟದ ಎಂಜಲು ತನಗೆ ತಗುಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೂ  ಇರುತ್ತಿತ್ತು. 

 ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿಯಲ್ಲಿ ಟೀ ಅಥವಾ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವ ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಅಂದಿನ ಕಠಿಣ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕಟು ವಾಸ್ತವ ಅಡಗಿತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಉಂಟಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.

  ​ಅಡಿಕೆ ಮರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಒಣಗಿದ ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಯನ್ನು  ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು,ಹಾಳೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಮೃದುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ನಂತರ ತಲೆಯ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅದನ್ನು ಮಡಚಿ, ಬಿದಿರಿನ ಸಣ್ಣ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ನಾರಿನಿಂದ ಹೊಲಿದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಟೊಪ್ಪಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

  ​ಇದು ನೋಡಲು ಇಂದಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಅಥವಾ ಕೌಬಾಯ್ ಟೊಪ್ಪಿಯಂತೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಇದರ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದವಾಗಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು, ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಮಳೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ದಪ್ಪ ಹನಿಗಳಾಗಿ ತಲೆಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು,​ಜಲನಿರೋಧಕ ಅಂಶ ಇರುವ ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ನೀರನ್ನು ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. 

  ಎಷ್ಟು ಮಳೆ ಬಂದರೂ ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಒಳಗಡೆ ನೀರು ಇಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ,ಟೊಪ್ಪಿಯ ಆಕಾರವು ನೀರು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದ್ದ 'ಗೊರಬು' (ಕಾಡಿನ ರೇನ್‌ಕೋಟ್) ಮೇಲಕ್ಕೆ ಜಾರಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. 

    ಇದರಿಂದ ಮುಖ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಮಳೆಹನಿಗಳು ಬೀಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ,ಮಲೆನಾಡಿನ ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂಜಾನೆಯ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಹಾಗೂ ಕಿವಿಗಳು ತಣ್ಣಗಾಗದಂತೆ ಇದು ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
  ಕರಾವಳಿಯ ಕಡಲತಡಿಯ ಉರಿ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖ ನೇರವಾಗಿ ತಲೆಗೆ ತಾಗದಂತೆ ಇದು ತಂಪಾದ ನೆರಳು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.

  ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಶತಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಪದರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ.

​ ಅಗತ್ಯವೇ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಜನನಿ ​ಎಂಬಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಜನರಿಗೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 4 ರಿಂದ 5 ತಿಂಗಳು ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ​ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆದರೆ ಜ್ವರ ಬಂದು ಕೆಲಸ ನಿಂತು ಬದುಕು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

 ​ಇಂದಿನ ತರಹದ ಆಧುನಿಕ ಛತ್ರಿಗಳು ಅಥವಾ ರೇನ್‌ಕೋಟ್‌ಗಳು ಇಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲೇ ಸಿಗುವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಲೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ ಈ ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿ.

  ​ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಮರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಹಾಳೆಗಳು ಇಂದಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಷ್ಟೇ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

  ​ಹಿರಿಯರು ಮೊದಲು ಈ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿರಬಹುದು.

​ಕ್ರಮೇಣ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಅದು ಬಿದ್ದು ಹೋಗದಂತೆ ತಲೆಯ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಡಚಿ, ಬಿದಿರಿನ ನಾರಿನಿಂದ ಹೊಲಿದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ 'ಟೊಪ್ಪಿ'ಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದರು.

​ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ಡಿಸೈನರ್‌ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಅಂದಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು,
​ಟೊಪ್ಪಿಯ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಇದರಿಂದ ಮಳೆನೀರು ಕಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮುಖಕ್ಕೆ ಬೀಳದೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು.

​ ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಗಾಳಿಗೆ ಟೊಪ್ಪಿ ಹಾರಿಹೋಗದಂತೆ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂರುವಂತೆ ಇದರ ಆಳವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.

 ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ಗುಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಇನ್ನು ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು
​ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಲು ​ಹಾಳೆ ಬಟ್ಟಲು, ಲೋಟ, ತೋಟದ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಅಡಿಕೆ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಬುಟ್ಟಿ,
​ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಎಳೆಯುವ ಆಟದ ಆಟಿಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

​ಹೀಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಮಾಡದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಬಯೋ-ಡಿಗ್ರೇಡಬಲ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು.

​ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಟೊಪ್ಪಿಗೆ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳು  ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. 

  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ  ಮುಟ್ಟಾಳೆ ​ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ತುಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಹೆಸರು. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಯ ಟೊಪ್ಪಿಗೆ ಖಾಯಂ ಆಗಿ 'ಮೂಟ್ಟಾಳೆ' ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಬಹುತೇಕ ಹಿರಿಯರು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಹೆಸರನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

 ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಇಂದಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಇದನ್ನು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ನೋಡಿ 'ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಲ್ಮೆಟ್' ಅಥವಾ 'ನಾಟಿ ಹೆಲ್ಮೆಟ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 

  ಬೈಕ್ ಹೆಲ್ಮೆಟ್‌ನಂತೆ ಇದು ತಲೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

​ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆ ಕ್ಯಾಪ್ ​ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಆಂಗ್ಲ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿ 'ಹಾಳೆ ಕ್ಯಾಪ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

​ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಊರುಗಳು ಬದಲಾದಂತೆ ಹೆಸರುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ-ಮಲೆನಾಡು ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಅದು ನೀಡಿದ ಆಸರೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

 ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿ ಅಥವಾ ಮುಟ್ಟಾಳೆಯನ್ನು ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಿರಿಯರು ಕೇವಲ ತಲೆಗೆ ಧರಿಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಲೋಟ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟಲಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

  ​ಅದರಲ್ಲೂ ತೋಟದ ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ಬರುವ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಟೀ ಚಹಾ ಅಥವಾ ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ತಾಜಾ ಶೇಂದಿ -ಕಳ್ಳು ಕುಡಿಯಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅಂದಿನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು. 

​ ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಯ ಒಳಭಾಗವು ಅತ್ಯಂತ ನಯವಾಗಿ, ಮೇಣದಂತಹ ಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ,ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ ಇದರೊಳಗೆ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ದ್ರವವನ್ನು ಹಾಕಿದರೂ ಅದು ಹಾಳೆಯನ್ನು ತೂರಿಕೊಂಡು ಹೊರಗೆ ಸೋರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಬಿಸಿ ಟೀ ಅಥವಾ ಶೇಂದಿಯನ್ನು ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕುಡಿದಾಗ ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸುವಾಸನೆ  ಆ ಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು ಇದು ಅದರ ರುಚಿಯನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

 ​ ​ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ನಡೆದು ಬರುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಲೆನಾಡಿನ ತೋಟಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಈಚಲು ಮರ ಅಥವಾ ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳಿಂದ ಇಳಿಸಿದ ತಾಜಾ ಶೇಂದಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು.
​ನಡಿಗೆಯ ತೀವ್ರ ಆಯಾಸವನ್ನು ಮರೆಯಲು ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು ನೀಡಲು ಹಿರಿಯರು ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

​ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲೇ ತಾಜಾ ಶೇಂದಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಲೋಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿಯೇ ಅದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

  ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಟೊಪ್ಪಿ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಲೋಟವಾಗಿಯೂ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದು ಅಂದಿನ ಜನರ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಆಗಿತ್ತು.

​  ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿಯಲ್ಲಿ ಟೀ ಅಥವಾ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವ ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಅಂದಿನ ಕಠಿಣ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕಟು ವಾಸ್ತವ ಅಡಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಉಂಟಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.

  ​ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೋಟದ ಮಾಲೀಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬಂದ ಕೆಳಜಾತಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸ್ಟೀಲ್, ಹಿತ್ತಾಳೆ ಅಥವಾ ತಾಮ್ರದ ಲೋಟಗಳಲ್ಲಿ  ಟೀ ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

  ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಾಲೀಕರು ಲೋಟ ಕೊಟ್ಟರೂ ಆ ಲೋಟವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಅದು 'ಮೈಲಿಗೆ' ಆಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

  ನಂತರ ಆ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೊಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಥವಾ ಮನೆ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

​  ಈ ಮಡಿ-ಮೈಲಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಾಲೀಕರು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಟೀಯನ್ನು ಮೇಲಿಂದಲೇ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿಗೆ (ಮುಟ್ಟಾಳೆಗೆ) ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

  ಇದರಿಂದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

​   ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಒಬ್ಬರು ಬಳಸಿದ ಲೋಟವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಬಳಸಲು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

  ​ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿ ಅಥವಾ ಅಡಿಕೆ ಹಾಳೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕನೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಟೊಪ್ಪಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದ.

​ತನಗಿಂತ ಕೆಳಜಾತಿಯವನ ಲೋಟದ ಎಂಜಲು ತನಗೆ ತಗುಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೂ  ಇರುತ್ತಿತ್ತು. 

  ಆಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಟೊಪ್ಪಿಯಲ್ಲೇ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು.

  ​ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಊರಿನ ಹೊರಗಿದ್ದ ಶೇಂದಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಯ ಜನರಿಗೂ ಒಂದೇ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

​ಉನ್ನತ ಜಾತಿಯವರು ತಮಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ಅಥವಾ ಲೋಟಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

​ಶೋಷಿತ ಅಥವಾ ಕೆಳಜಾತಿಯ ಜನರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬಿಡದಿದ್ದಾಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಮುಟ್ಟಾಳೆಯನ್ನೇ ಲೋಟವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶೇಂದಿ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

  ​ಜಾತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಒಂದೇ ದರ್ಜೆಯ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮುಟ್ಟಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಅಥವಾ ಶೇಂದಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕುಳಿತು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. 

   ಮಾಲೀಕರ ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮೂಡಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು.

  ​ಹೀಗೆ ಹಾಳೆ ಟೊಪ್ಪಿಯಲ್ಲಿ ಟೀ-ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವ ಅಂದಿನ ಚಿತ್ರಣ ನಮಗೆ ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ನಾಟಿಯಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಅದರ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಇತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

  ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರು ತೋಟದ ಕೆಲಸದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಈ ರೀತಿ ಮುಟ್ಟಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಟೀ-ಗಂಜಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪಟ ನಾಟಿ ಶೈಲಿಯ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೇ?...

#Areca #sheets #cap #helmet #karavali #migration #westernghats
#supari

Comments

Popular posts from this blog

# ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ದ ಆಸ್ತಿತ್ವದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಿಥ್ಯೆ#

  # ಕಾಳಿ೦ಗ ಸಪ೯ದಲ್ಲಿ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ ಅಂತ ಇದೇ ಅನ್ನುವ ಯಾರು ನೋಡದ ಸಪ೯ದ ಅಸ್ತಿತ್ವ#    ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಕಾಳಿ೦ಗ ಸಪ೯ದ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ ಇದೆ ಅನ್ನುವ ಮಾತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ರೀತಿಯ ಹಾವು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋದನೆ ಮಾಡುವವರು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು, ಹಾವು ಹಿಡಿಯುವವರು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರಾದರು, ಈ ವದಂತಿ ಹೇಗೆ ಹರಡಿದೆ?.    ಇದು ಒಂದು ಊರು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲ ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರತ್ನಗಿರಿಯಿ೦ದ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ತನಕ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗದ ಅನೇಕ ರೋಚಕ ಕಥೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.   ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನೋಡಿದವರು ತಾವು ಎನ್ನುವ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ಅದು ನಂಬಲಹ೯ ಮಾಹಿತಿ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಒಂದು ರೀತಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ತ್ರಿಲ್ಲರ್ ಕಥೆ ಅಷ್ಟೇ ಅನ್ನಬಹುದು.    ಜಡೆ ಕಾಳಿಂಗ ಸಪ೯ಕ್ಕೆ ರೋಷ ಜಾಸ್ತಿ, ಹೆಡೆ ಮೇಲೆ ಕೂದಲಿನ ಜುಟ್ಟು ಇರುತ್ತೆ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನ ಕಂಡರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತೆ, ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ದಾರಿ ಅದೇನೆಂದರೆ ತಗ್ಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಓಡುವುದು.     ಯಾಕೆ೦ದರೆ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಜುಟ್ಟು ಕಾಳಿಂಗದ ಜುಟ್ಟು, ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ತಲೆಯಿ೦ದ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಸರಿಯುವುದರಿಂದ  ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಕೂದಲ ಜುಟ್ಟು ಮುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಆಗಲೇ ತಪ್...

ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ( ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ) ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದಾದರು ಹೇಗೆ?

#  ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಈ ಆಂಗ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರು ಇಡಲು ಕಾರಣವಾದ ಘಟನೆ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ# ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನೀವು ಈ ಲೇಖನ ಓದಿದರೆ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ.    ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಕಾ೯ರರಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಸುಗುಮಕ್ಕೆ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬ ಸಕಾರಣ ಮನವರಿಕೆ ಆದ ಕಾಲ ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಮೆರಿಕಾ ವಲಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನ ಮನಗOಡಿದ್ದರು, ಬೆಂಗಳೂಳಿ ರಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಲುಪುವ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ತಾಳಗುಪ್ಪಾ ತಲುಪಿದರೆ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬುದು ಹಾಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮ್ಯಸೂರು ಸಕಾ೯ರ ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ.ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಮಗ್ರಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ತಾಳಗುಪ್ಪ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.    ಆಗ ಪ್ಲೇಗ್ ಮಾರಿಯ ಕಾಲ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಜನ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದರು ಆಗಲೇ ಈ ರೈಲು ಮಾಗ೯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಆರಸಾಳಿOದ ದೊಡ್ಡಿನ ಕೊಪ್ಪ (ಈಗಿನ ರಿಪ್ಪನ್ ಪೇಟೆ) ಆನಂದಪುರಂ ಮಾಗ೯ ನಿಗದಿ ಆಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು  ವದಂತಿ ಈ ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿತ್ತು ಅದೇನೆಂದರೆ ರೈಲು ಬಂದರೆ ಪ್ಲೇ ಗು ಬರುತ್ತೆ  ಅಂತ.    ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಜಾಗೃತ ಜನ ನಾಯಕರುಗಳು ಹೇಗಾದರು ಮಾಡಿ ರೈಲು ಬರದಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.     ಇದೇ ಸಂದಭ೯ದಲ್ಲ...

HISTORICAL SAGAR MARIKAMBA JATRA.ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ

     ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ.        ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರೆಡು ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ ಅದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಸಿ೯ಯದ್ದು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರದ್ದು.    ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವಷ೯ಕೆ ಈ ಜಾತ್ರೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತೆ ಶೂದ್ರ ವಗ೯ದವರು ಭಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುರಿ ಕೋಳಿ ಬಲಿ ನೀಡುವ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ.ಮಂಗಳವಾರ ಮೇಲು ಜಾತಿಯ ಜನರ ಪೂಜೆ ದೇವಿಯ ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಗಂಡನ ಸೇರುವ ಮಾರಿಗೆ ಶೂದ್ರರ ಪೂಜೆ, ಬಲಿ ಮೀಸಲು.    ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಮಾರಿಯಮ್ಮನಿಗೆ ಕೊಣನ ಬಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಈಗ ಇದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ನಿಷಿದ್ಧ ಆದರೆ ಈ ಆಚಾರಣೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ.    ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾ0ಬಾ ಜಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆಯಿ೦ದ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಅದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಕೋಟ್ಯಾoತರ ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ಕೂಡ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಹಣದ ಅಪರಾ ತಪರ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಗುಲ್ಲು ಇತ್ತು ಆದರೆ ಈಗೆಲ್ಲ ಪಾರದಶ೯ಕವಾಗಿದೆ ಆದರೂ ಈ ಬಾರಿಯ 2017ರ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಹಾರದ ಆರೋಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಈ ವಿಚಾರ ಇಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಆದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲು ಕಾರಣ ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 350 ವಷ೯ದ ಹಿಂದೆಯೂ ರಾಜರಿಗೆ ಸಾಗರದ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವ೯ಜನಿಕರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜಾತ...